Broek en Thuil

Mijn moeder is geboren aan de Westerkade, in de Goudse Korte Akkeren. Een echte volksbuurt, waar ook mijn moeders lagere school stond, de Jan Ligthartschool aan de Snoystraat. Later kwam ik nog vaak bij mijn oma, die tot haar dood aan de Westerkade woonde.

Waarom ik hierover begin? Ik leg het u uit. Piet van Os, houtzager op De Ster, is er achter gekomen dat de oprichter van onze molen, Arien van der Starre, in de 18de eeuw uit 'Broec en Tuyl onder Waddinxveen' naar Utrecht kwam en daar op een zaagmolen in Hoograven ging werken. Later liet hij De Ster bouwen. Nog later ging een van zijn zoons, Jan, terug naar Broek en Thuil, mogelijk omdat hij daar - anders dan in Utrecht - wel zijn boterham als houtzager kon verdienen.

U begrijpt nog steeds niet waar ik heen wil? Ik ga door met uitleggen. Broek en Thuil zijn twee polders aan de zuidwestrand van de Goudse binnenstad. De stad Gouda had dit gebied al in de middeleeuwen verworven als stadsheerlijkheid, om te voorkomen dat er zich met de gilden concurrerende ambachtslieden zouden vestigen. Ongetwijfeld stonden er langs de Gouwe en de Turfsingel, beide drukke waterwegen, zaagmolens.

U begint me nu vast te begrijpen. Het polderland aan de stadsrand dat vroeger Broek en Thuil heette, maakt nu deel uit van de bebouwde kom van Gouda. De Westerkade, waar mijn moeder is geboren, bevindt zich op een steenworp afstand van de plek waar de stichter van De Ster, Arien van der Starre, vandaan komt. Van der Starre was dus net als ik een echte Gouwenaar. De wereld is klein…

Frank van der Lecq
molenaar in opleiding

4 juli 2005