Wagenschot
Uit gekloofde delen van eiken stammen werd vroeger het wagenschot gezaagd. Wagenschot, dunne eiken planken, werd onder meer toegepast bij wandbetimmeringen en bij scheepsaftimmeringen. Voor het wagenschot werden de mooiste stammen al in het bos geselecteerd en gekloofd. Het zagen van wagenschot gebeurde met speciale houtzaagmolens: de wagenschot zagers. Dat waren zaagmolens van het type paltrok met een speciale inrichting om, uit de gekloofde stukken eiken stam, dunne planken te kunnen zagen.
Bij kwartiers zagen staan de zagen haaks op de jaarringen van het hout. Door op die wijze te zagen blijft de afstand tussen de jaarringen aan beide zijde van de plank even breed. De plank blijft daardoor mooi recht en zal niet kromtrekken. Typerend voor kwartiers gezaagde eiken planken zijn de zogenaamde spiegels in het hout.
Uit Australië kreeg ik een mailtje met foto's van 'radial sawing'. Van onze naar Australië geëmigreerde oud molenaar in opleiding, Sandra. Ze had stammen eucalyptus hout gekocht om een buitenmuur te gaan potdekselen. De stammen waren, vanaf de bast naar de kern, ingezaagd. De delen liepen taps toe en zaten in de kern nog vast. Wanneer je het hout wilt gaan gebruiken moeten eerst de koppen van de stam gezaagd worden en vervolgens de afzonderlijke delen losgetrokken. Wat resteert, na het lostrekken van de delen, is een dunne paal. De kern van de houten stam.
Eucalyptus is een Australische houtsoort. Ik heb geen idee wat daar de specifieke kenmerken van zijn. Maar 'sawn radial' heb ik er alle vertrouwen in dat het eerste klas buitenmuur gaat worden.
Piet van Os
|
|
|
|
|
Beweeg over foto's
uit Australië van Sandra Leenstra
|
|
|
|
|
