Cultureel Netwerk de SterHomeSitemapHerbouwVriendenHistorieBoekingenMolenerfEducatieCultureel programmaBezoekersinformatieNieuws van de molenaarsAdresgegevens Houtzaagmolen De SterHomeVrijwilligersVerhuurActiviteiten

Onderste steen

Bij het Irakonderzoek moest en zou de onderste steen boven komen. Ook bij het onderzoek naar de kredietcrises moest diezelfde steen weer boven komen. Maar wat bedoelen ze toch met die onderste steen. En waarom moet die steen zonodig boven komen.

De uitdrukking ‘de ondersteen moet boven’ is ontleend aan de molens.  Meer specifiek de korenmolens. In een korenmolen wordt het graan tussen twee stenen fijngemalen.  Om de graankorrel open te kunnen snijden en vervolgens het meel uit te kunnen malen, zijn de stenen voorzien van een scherpsel: de stenen hebben een oppervlakte voorzien van ribbels. Na verloop van tijd slijt dit scherpsel en moeten de stenen bewerkt worden. De stenen moeten gebild worden zeggen we dan.

Om te kunnen billen moet het koppel stenen opengelegd worden. Geen licht werkje want een molensteen weegt makkelijk 1000 kilo. De loper (de bovenste steen) moet van de ligger (de onderste steen) getild worden en omgedraaid naast de ligger gelegd worden. Bij het openleggen van een koppel maalstenen komt ‘de onderste steen boven’.

De ‘onderste steen boven’ is op houtzaagmolens geen gangbare uitdrukking.
Wij werken niet met stenen en van een gewicht van 1000 kilo verblikken of verblozen wij niet. Een beetje stam hout weegt al snel meer dan 1000 kilo.
En die trekken wij regelmatig uit het water.

Piet van

1 februari 2010

Vorige column Overzicht columns Overzicht columns

Van de molenaars

Topless
Houttransporten
Gebreken
Pasen
Hout werkt

intro over het Molenerf
jaarverslag 08 |
07 |06 |05 |04 |03 |02
archief van de molenaars 2010
2009 | 2008 | 2007 | 2006 |
2005 | 2004 | 2003