Houtdeeg
Wie hout zaagt houdt, naast planken en balken, zaagsel over. Vroeger gebruikten de Utrechtse bakkers het zaagsel van de houtzaagmolens om de bakovens mee te stoken. Die tijd ligt inmiddels ver achter ons.
In de Zaan heeft vroeger een molen gestaan waar zaagsel, op een vergelijkbare wijze als graan, gemalen werd. Het gemalen zaagsel werd gebruikt bij de productie van linoleum.
Zouden wij voor ons zaagsel geen nuttige toepassing kunnen vinden?
In het Handboek der Mechanische Technologie van Dr. K.Karmarsch (Leiden, 1860) kwam ik een mij onbekende toepassing tegen:
‘III. Het vervaardigen van versieringen uit hout-deeg (hout-gieterij)
Versieringen in verheven werk of reliëf op lijsten van spiegels en schilderijen, meubels enz. (zoo als gebladerte, rosetten, arabesken) worden veel beter koop [goedkoper] en ten deele ook fijner dan de beeldhouwer ze snijden kan, door het afdrukken eener weeke massa … in uitgeholde vormen verkregen. Zeer oneigenenaardig noemt men deze manier van handelen hout-gieterij … De hoofdzaak bestaat hierin, dat men uit fijne hout-spanen en dik lijm-water eene soort van deeg vormt en dit in de vormen perst. Komt zulks met het doel overéén, dán kan men onder het deeg de eene of andere verwstof mengen.
Indien de uit lijm en hout ter dege geperste voorwerpen door langdurig leggen in een aftreksel van run of gal-noten gelooid worden, winnen ze in duurzaamheid en verkrijgen ook in uiterlijk voorkomen grootere overéénkomst met hout.’
Wij hebben geen plannen om houtdeeg te gaan verwerken maar mogelijk zijn er kunstzinnige toepassingen denkbaar voor deze oude techniek.
Piet van Os
|
|
|
